|
I Mahi nga lufta
1. Ne koder te qyqareve
Gjate
ofenzives se forcave serbo-็etnike, ne veren
e vitit
1998, nje familje nga Drenica shkoi ne Prishtine.
Kur u
paraqit ne Keshillin e Emergjences, ata pasi e
shikojne
nje liste, i thone:
-E kemi
nje shtepi te lire ne Koder te Trimave, mund
t`ju
vendosim nese doni?
-Jo- ua
ktheu drenicaku- mua ma gjeni nje shtepi
ne Koder
te Qyqareve, se po te isha trim, une do
te isha
tash ne Drenice, e jo ketu.
2. Prej nga je?
Gjate
ofenzives serbe te shtatorit te vitit 1998,
ne malet
e Qyqavices u strehuan shume familje
nga
Drenica. Aty degjova kete dialog:
-Kah te
patem oj shoqe?
-Nuk di as
vet. Kam qene e martuar ne Polac.
Dy jave
ndejta ne Galice, nje muaj ne Dubofc,
dy muaj
ne Kolle e qe tri dite jemi ketu ne
bjeshke.
E ti a po e din ti tash nga jam?
3. A po qesin?
Gjate luftimeve ne Prekaz, ne mars te
vitit
1998, disa gra e femije erdhen ne
lagjen tone.
Baqica i
kishte mjele lopet dhe hyri ne shtepi.
Njera nga
grate mysafire e pyet:
-A po
qesin? Baqica duke aluduar tek lopet, i pergjigjet:
-Po valla,
po qesin boll.
-Uh, qyqet
na, done me ardhe edhe kendej-ia kthei ajo.
-Qysh mori
qyqet na, ็ka kishin me pi femijte?
-Uh, gru,
gru, une mendova mos po gjuajne shkjete.
4. Kjo me nuk durohet
Ne nje
fshat, diku ne Kosove, banoret kishin
ikur para
ofenzives serbe dhe ishin fshehur
ne nje
mal. Ata, nga mali i shihnin shtepite duke
u djegur
nga kumbaret e deridjeshem serbe.
Kur
shkjete hyne edhe neper kopshtet me perime
dhe
shkatrruan edhe serrat, njeri nga ata bertiti:
-Vellezer,
kjo me nuk durohet. Kush eshte i gatshem
te vdese,
le te vije pas meje.
5. Do ta ndajme oborrin
Nje
familje nga Drenica, me nje kerr femije,
ia mesyn
Mitrovices dhe vendoset tek nje
familje e
cila e pranon me ngrohtesi.
Pas pak ditesh, drenicaku kishte
blere derrasa.
I zoti i
shtepise e pa duke i shkarkuar dhe e pyeti:
-วka po te
duhen ato derrasa, o lum miku?
-Burre,
vendosa ta ndajme oborrin. Shume femije,
po
perzihen e besa edhe po lazdrohen .
6. Mos i qaj tapetat
Njeri nga
Drenica gjate luftes se 98-es ishte
vendosur
ne nje familje ne Mitrovice. I zoti i
shtepise
e kishte pritur mire, por nje dite
ishte
ankuar tek mysafiri se femijte kishin
nisur t`ia
shkatrrojne tapetat ne mur.
Drenicaku
ia ktheu:
-
Qysh bre
nuk po te vjen marre, mua ma
kane
djegur shtepine e nuk u be nami e
ti
ankohesh per tapetat, leri burre femijte
le te
luajne.
7. Veturen po e blej une
Nje
familje kishte ikur nga lufta dhe ishte
vendosur
ne Mitrovice. i zoti i shtepise
nuk kishte
qene edhe aq i forte ekonomikisht,
por
kishte vendosur ta mbante me shpenzime
te vetat.
Kur iu harxhuan parate, ai i tha mysafirit
se kishte
vendosur ta shiste veturen. Ky fare trimi
e kishte
pasur nje du็ marka me vete, por qe nuk
e kishte
shpenzuar asnje cent, po i thote:
-Veturen
po e blej une, sa e merr tjeterkush.
8. Keta kane vdekur, jo une
Nje ushtar
i UวK-se nga Dervari ishte plagosur
rende
gjate luftimeve te ofenzives serbe te
shtatorit
ne Qyqavice. Kur e gjejne disa shoke
e terheqin
prej aty dhe e vendosin ne nje vend
te sigurt,
i lajmerojne edhe shoket tjere.
Derisa
vijne te dytet, ushtaret i ze gjumi,
kurse
ushtari plagosur nuk mund te flinte nga
dhembjet.
Me te arritur, ata e pyesin:
-A nuk ke
vdekur, a?
-Jo, une
jo, por keta shoket-iu pergjigjet
ushtari ne
shaka.
9. E kam neme vi็in
Ne Prekaz
te Poshtem, derisa ishte si zone
me e lire,
ishin vendosur disa familje nga
fshatrat
ku ishte me rrezik nga luftimet.
I zoti i
nje shtepie qe kishte shume mysafire
e kishte
prere nje vi็. Pas dy ditesh aty
shkoi
edhe nje nip nga Gllobari.
Daja po i
thote nipit:
-Rras mish
se e kam prere ate vi็in qe
i thosha
te hengershin qente.
10. A e
biem pulen o babe?
Njeri
kishte pranuar ne shtepi disa te
zhvendosur.
Nje mbremje derisa hanin darke,
็ka kishte
qelluar, nje femije po i thote te
zotit te
shtepise:
-A e biem
pulen o babe?
-Jo, jo,
prit edhe pak!
Mysafiret
merrnin ngapak, por nuk largoheshin,
duke
menduar se njemend do te bijne edhe pule.
Prit e
prit, pasi pula nuk erdhi, ata u larguan
nga sofra.
Atehere
plaku i tha atij femijes:
-Bjere
babo tash pulen!
Pasi i
hengri trohat e bukes, pulen e perzune perjashta.
11. Uji ne benzine
Gjate
luftes, Qirezi ishte ende zone e lire
dhe e
kontrolluar nga UวK-ja. Aty behej
njefare
tregu dhe njerezit furnizoheshin
me artikuj
te ndryshem.
Njeri duke
shprazur nje kanister me
benzine,
e mbante ombrellen siper kapakut
te
rezervoarit per te mos rene pikat e shiut.
Njeri duke
e shikuar kete skene i tha:
-O lum
jarani, hiqe ate ombrelle, se uji ka hyre
moti ne
kanister.
12. O babe, hajde ngjitma bishtin
Derisa
Besimi punonte ne hapjen e istikameve
te UวK-se
ne Polac, kishte thyer bishtin e kazmes.
Kur
kthehet ne shtepi, e sheh te atin duke qendruar
me nje fqi.
Nga larg e
therret e i thote:
-O babe, hajde ngjitma bishtin!
13. Kemba ne fyt
Gjate
luftes edhe Bilalli nga Polaci, nje kohe
te gjate
me familje kishte qendruar ne luginen e
Tushiles,
ne nje tende najloni.
Nje natje
i kishte thene gruas:
-Allahile,
a mundesh me i ra ne fije nje endrre
qe e kam
pare mbreme?
-He,
hajerli qofte- ia ktheu e shoqja.
-Gati me
ka dale shpirti, disi njefare trau me
kishte
rene ne fyt dhe ma zinte frymen-ia ktheu ai.
Nderkaq,
ajo duke qeshur ia ktheu:
-Mos u ben
merak, se nuk ka qene tra,
por ishte
kemba ime.
14. Andej ka perplot police
Njefare
Sadiku nga Kozhica, nje dite ishte
nisur
kembe per ne Polac. Diku ne rruge e
takon
njerin me veture qe shkonte ne drejtim
te Qirezit.
Ai u ndal dhe e pyeti plakun:
-A mund te
shkohet per ne Qirez?
-วfare
Qirezi, more burre, andej nga Be็iqi,
po vijne
forca te shumta. Ai e ktheu veturen,
e mori
edhe plakun dhe kur arriten ne Polac,
Sadiku po
i thote atij:
-Mua
ndalma ketu se e kam nje moter e po
zbres e ti
nese ke ndonje pune shume me
rendesi,
shko ne Qirez, se ndoshta me kane
bere syte
se s`ka police.
15. O ti njeri u kall
Ne kodren
Te Lisat e Xanit ne fshatin Polac,
nje kohe
te gjate ka qendruar nje punkt i
policise
serbe. Ata dite e nate gjuanin me
arme te
ndryshme, kurse fshataret veshtronin
mos po
vijne me afer.
Nje grua,
nje dite po i thote te shoqit:
-O ti
njeri, u kall !
-Ai
turrevrap nga dera e oborrit, te shikoje
mos po
digjet fshati, kurse e shoqja ia pret:
-Jo, jo,
nuk u kall fshati, por
16. Dikush po lype hu ne kete shtepi
Njeri qe e
kishte shtepine afer me ate ku
ishte
vendosur njefare komisioni i emergjences,
nje dite
duke kaluar prane murit te oborrit te
vet, i
verejti dhjetra kuti te shprazeta te
gullashit.
Shkoi ne shtepi dhe iu drejtua se emes:
-Nene,
dikush po lype hu ne kete shtepi. Si ben
qe tinez
te hahen gullashat e neve po don me
na bi ne
bark pasuli i emergjences.
-Jo, djali
i nenes, nuk jane ata gullashat tane,
po ata po
i gjuajne mbi mur ne oborr tonin.
17. Do te vdesim te gjithe
Gjate
kohes se bombardimeve te NATO-s mbi
caqet
serbe, njerezit e paten shume veshtire
nga sulmet
e parreshtura te forcave serbe.
Nje plak
qe i kishte humbur shpresat se do te
shpetonin
gjalle, iu thote disa ushtareve te UวK-se:
-Edhe nese
shpetojme nga granatat, te gjithe
do te
vdesim nga uria.
-Jo, axhe,
liria eshte afer, dy jave mbahemi
me
qumesht.
-E pastaj-
็`bejme?- tha plaku.
-Pastaj
edhe dy jave e shtyjme me mish, i presim lopet.
-Jo, jo,
te gjithe do te vdesim- kembengul plaku.
-Ishalla
akshami nuk na pret-ia kthu njeri.
Atehere
plaku u kthjellua pak e tha:
-Mos bre
djale, mos fol ashtu, a e din qe e kemi
zotin, ai
na ruan e na shpeton.
18. Rojet e
lara n`gjak te lopes
Dy ushtare te UวK-se nje mbremje kishin
dalur
ne roje. Shoket e tyre ne shtab per
nevojat e
ushtareve kishin prere nje lope aty ne
oborr.
Kur filluan gjuajtjet nga punkti i policise
serbe,
19. วka po
sheh?
Nje ushtar i UวK-se qe kishte dylbi
perpiqej
t`i percillte fluturimet e avioneve te
NATO-s.
Nje shok i tha:
-A po sheh di็ka?
-Po-iu pergjigj ai-piloti e ndezi nje
dunhill,
kurse une e ti po pime dushk mali te
mbeshtjelle
me leter te thaseve.
20. Abeja ia
sosi prapanicen policit
Kater pese shoke, ushtare te UวK-se kishin
zene pozite te mire perballe nje punkti te
policise
serbe, por nuk kishin arme te tjera pos
kallasheve. Ata gjuanin ne drejtim te
policise,
por pasi qe plumbat nuk arrinin deri atje,
policet
ua shplonin prapanicen dhe talleshin me ta.
Pas pak aty arrin Bekim Berisha-Abeja dhe
kur
i sheh te merzitshem i pyet:
-วka keni, mos iu kane mbytur xhemite ne
deti?
-Jo, i thane ata-por keta kallashet tane
nuk po
na bejne pune.
-Hajt gjuani ju njehere-iu tha Abeja.
Ata gjuajten, kurse polici qe u zhvesh, me
nuk
u ngrit ne kembe, nga snajperka e Abese.
|