|
ANIMALE
GJENEALOGJIA
Sot ka rėnė teoria
antropologjike e Darvinit pėr evolucionin e majmunit nė njeri.
Ai thoshte se majmuni, duke kėrcyer nėpėr degė pas bananeve,
qenkėsh rrėzuar nė kokėrr tė shpinės dhe iu paskėsh drejtuar
kurrizi. Mė vonė paskėsh zbuluar nga fėrkimi zjarrin, por iu
kishte djegur leshi. Nga ky tmerr i madh, ai paskėsh klithur nė
kupė tė qiellit.
Orangutangut
i paskėsh rėnė bishti nėpėr kaēuba, australopiteku
paskėsh gjuajtur bizonė, pitekantropi qenkėsh ngritur nė
tė dyja kėmbėt, neandertali paskėsh folur, ndėrsa homo
sapiensi paskėsh vėnė gishtin nė kokė.
Ēfarė dokrra tė Darvinit!
Qe njė milion vjet asnjė majmun sėshtė bėrė njeri. As nė epokėn
e akullnajave, as nė epokėn e gurit, as nė atė tė metaleve!
Madje asnjė mace sėshtė bėrė tigėr, asnjė dhelpėr luan, asnjė
qen ujk. Tė gjitha mbetėn ashtu siē i kishte falur Zoti.
Njėmend majmunėt antropoidė, si
gorilla e shimpanzja, iu pėrngjajnė shumė njerėzve, por ata
dikur ishin skllevėr tė ndjekur, qė kishin gjetur strehim nėpėr
pyjet tropikale.
Teoria mė e re
antropolgjike e quan homo sapiensin qenie hyjnore, njė
mikrokozmos, ku janė shkrirė tė gjitha elementet e
botės organike e
inorganike.
Kur Adami e Eva kishin zbritur si meteoritė
nė Tokė, paskėshin bėrė mėkatin e parė, duke gicur mollėn e artė.
Nga ky tmerr kishin ikur bizonėt, hijenat, mamuthėt, rinoceronėt
...
Mė kot ata kishin kėnduar rituale magjike.
Kaini kishte vrarė njė ditė Abelin me fajin e Judės. Luciferi i
kishte prirė valles sė demonėve. Barbarėt kishin plaēkitur,
vrarė e djegur Kullėn e Babilonit.
Pėr ta ruajtur kėtė qenie hyjnore nga tė
zezat e veta, mė pas ishin krijuar feja, politika, policia e
ushtria. Madje shumė principata, shtete, mbretėri e perandori.
Kishin ndodhur shumė kryqėzata e luftėra botėrore.
Ēudi e Zotit: pėr
njė grigje dhensh mjaftojnė vetėm ēobani dhe njė qen stani!
SHQIPONJA
Ah ky shpend i
shenjtė, simbol i diellit pagan, krenarisė dhe lirisė!
Ėshtė mbretėreshė e
qiellit dhe nuk ha miza.
Nė fillim kishte dy
gjarpėrinj anash si roja. Ishte vetėm me njė kokė nė stemat e
Pirro Molosit, Dhimitrit tė Arbrit dhe tė Dukagjinėve.
Shqiponja u bė me
dy krerė nė stemėn e Kastriotėve, kur u bashkuan fiset
arbėrore.
Konstandini i Madh
e bėri kėtė shpend emblemė tė Bizantit.
Qėkur ra Vija e
Teodosit, shqiponja dykrenore, si dy koka gjarpėrinjsh,
njėra shikon nga lindja, ndėrsa tjetra nga perėndimi. Atėherė
shqiptarėt u gjendėn anames: kokat iu shkuan anash, por trupi iu
mbeti njėsh.
Thonė se shqiponja
bėn vetėm dy vezė, qė nuk e durojnė njėra-tjetrėn.
QENIA MISTERIOZE
Njė tė marte tė
mbrapshtė shtrėngata kishte hedhur nė Rrafshin e Kosovės
njė qenie
misterioze.
Fshatarėt kishin
mbetur pa mend nga qenia proteike: herė dukej si kec, herė si
qengj, herė si lepur e kalė. Kishte qafėn si gjarpėr e kokėn si
tigėr. Bishtin lėvizte pėrpjetė, duke lėpirė me gjuhėn e gjatė.
Vezullonte si ylber me drita e ngjyra.
Kur ia kishte behur policia, qenia kishte
ikur nga bjeshka si sorrė e zezė. As radarėt nuk kishin mundur
ta kapnin.
Kjo ėshtė shkelje e integritetit
territorial! - kishte murmuritur
dikush me zemėrim.
Ėshtė qenie e
mbinatyrshme, kuēedėr a dinozaur!-
kishte shtuar tjetri i shastisur.
Shenjė e keqe e
kiametit. Ėshtė mot i brishtė, e marta e zezė, sepse ėshtė
prishur njerėzia!- kishte klithur magjistarja plakė.
Mirazh, mirazh!-
kishin thėnė shkencėtarėt e hoxhallarėt.
Kameleon, kameleon,
sepse u pėrngjante shumė politikanėve!-
kishin shpėrthyer fėmijėt.
Qenia misterioze mė
vonė kishte sjellė breshėr.
GARA
Gomari kishte
pėrururuar solemnisht karnavalin zgjedhor 04 nėpėr sheshet e
kryeqytetit. Gomari ishte stolisur me njė kollare deri te
thundrat dhe mbante nė shpinė njė pllakat Votoni pėr mua!
Kalorėsit e kryqytetit ishin shastisur, por e
kishin kėshilluar me miradi:
Ne e dimė se ti je
i fortė dhe ēon barrė tė rėnda. Ne njėmend mund ta japim edhe
votėn, por vetėm me njė kusht: tė mos ngulėsh kėmbė aq shumė nė
lloē dhe tė mos u dalėsh kuajve gjithherė pėrpara.
Gomari kishte
pallur nga gėzimi.
Ky nuk ishte gomari
i Babatasit.
LOPĖT E ĒMENDURA
Gazetat tona shpesh alarmojnė rrezikun nga
lopėt e ēmendura!
Deri tash shumė gjedhe tė importuara janė ngrėnė nė Kosovė, por,
pėr ēudi, askush nuk ėshtė ēmendur nga virusi BSE. Pasojat mund
tė duken mė vonė.
Njėmend edhe lopėt dinė tė ēarten, tė ndėrkryhen, sepse edhe ato
kanė tru, por se kanė mend, kėtė askush se kishte besuar.
Veterinerėt thonė se Kosova nuk ka nevojė pėr import tė lopėve
tė ēmendura, pasi ka mjaft lopė rrush me mend.
SORRAT
Ogur i keq. Tre
policė nė njė stacion tė Prishtinės ishin pėrgjakur nė kokė
nga sorrat e
ndėrkryera. Ato kishin pendla tė zeza futė dhe sqepin e gjatė.
Ēuditėrisht, ato
ėukatnin mu nė kokė dhe nuk trembeshin fare.
Njė police madje e
kishin rrėzuar pėrtokė.
Nė kėtė ndeshje
policia kishte vrarė me pushkė ajrore dy sorra, ndėrsa
e treta kishte ikur.
Askush nuk i kishte ngacmuar sorrat, qė tė
hakmerreshin me aq
tėrbim.
Sorrat e vrara janė
dėrguar pėr obduksion. Hetimet vazhdojnė.
Policėt iu kanė
nėnshtruan trajtimit mjekėsor me serum kundėr tėrbimit.
Eh, mjerė policėt
tanė! Sulmohen edhe nga sorrat. I kanė parė pa armė
ose sorrat kanė
kujtuar se janė korba. Uniformat blu e kanė fajin.
Sorrat ēukasin vetėm
tė vdekurit.
O, ato ishin sorra
tė Serbisė!
KĖRMILLI
E njihni kėrmillin?
Ai del nga guaska e vet spirale vetėm kur bie shi. Atėherė lėviz,
i qet brirthit dhe pėrjarget. Ėshtė butak me mish tė bardhė, pa
pikė gjaku, shumė i kėrkuar nė tregun e jashtėm. Kur bėn mot i
keq, ai mbyllet nė guaskė dhe ėndėrron shiun e barin.
Kėrmillit nė
Dardani i thonė pizhimuzh.
RRIQRA
Rriqra ėshtė njė
kėpushė parazite, qė ngjitet e shiqet nga lėkura. Ėshtė si
ēamēakez, si rrodhe
qė ngjitet pėr leshi.
Rriqra ta thith
gjakun hiē pa e ndier dhe shkakton ethet hemorragjik mu si
minjtė.
Tani edhe rriqrat
po na sulmojnė nė dimrat e butė kur shumėzohen si luzma. As
stėrpikja nuk i zhduk, sepse kanė instinktin e vetėmbrojtjes
duke u futur thellė nė dhe, mu si poltronėt politikė.
Zoti na shpėtoftė prej rriqrave!
BRESHKA
Ėshtė njė zvarranik
me katėr kėmbė tė shkurtra, mbuluar me njė samar shahu. Ecėn
ngadalė, por sigurt, prandaj edhe jeton gjatė nė tokė e nė ujė.
Kur e sulmon dikush, futet kruspull nė guaskėn e vet. As breshri
ska ēi bėn. Samari i saj ėshtė si veturat e blinduara tė
polikanėve.
Breshkani ndjek
gjithherė breshkėn? Kur i kėrcen, nxjerr kokėn dhe bėn hėhėhė!
Kujt i pėrngjan?!
DHELPRA
Ėshtė njė shtazė
grabitqare, qė ha sidomos pulat nė kotec. Ka lėkurė tė hijshme
pėr gėzofa dhe bisht tė gjatė si biban.
Sytė e saj tė larėm
vezullojnė natėn. Njihet ndėr shtazė pėr dredhitė e saja.
Dhelprės i thonė edhe skile, sepse bėn shumė hile.
Pėr njerėzit tanė
rrufjanė e hipokritė rėndom thuhet sė janė dinakė si dhelpra,
ose dhelpra tė vjetra.
Kur njėherė iu
kishte kallur bishti dhelprės, kishte hungėritur
nė kupė tė qiellit:
u kall bota!
VIJA E KUQE
Mbretėrit e
shtazėve ia kishin tėrhequr disa herė vėrejtjen derrit tė egėr
tė mos shkelte vijėn e kuqe. Vija e kuqe ėshtė zjarr, rrezik
jete!
Mirėpo, derri si
derri njė natė kishte shkelur pahiri vijėn e kuqe dhe kishte
shpėrthyer njė zjarr i madh. Qielli kishte marrė flakė tė verdhė,
toka tė kuqe. Ishte rrezik tė digjeshin yjet dhe toka tė shembej
nė det.
Dhelpra i thoshte:
hiqu, or pus, se tė prishėn!
Mirėpo, derri ishte
kryethi. Nuk hiqej se nuk hiqej: dėshironte tė piqej nė prush!
DERRI DARDAN
Pas luftės malet
tona kanė reshur me derra tė egėr. Ska kush ti hajė mė: ujqit
janė plakur, pushtuesi ka vdekur.
Fshatarėt ankohen
se u bėjnė shumė dėme nė tė lashta.
Ndoshta ky ėshtė
vetė derri i lashtė dardan, qė na ka dhuruar perėndia.
Thonė se derri
dardan e kanė mishin e shijshėm, meqė ushqehen vetėm me rrėnjė e
tė lashta. Mirėpo, deri sot ende nuk e ka kėrkuar kush, sepse
konsiderohet i shenjtė.
Derri dardan dallon
me njė kreshtė tė murrme nė kokė, prandaj ėshtė shumė kryeneē.
Ka edhe njė huq derrēe: sulet gjylyt nė kundėrshtarin dhe nuk di
tė bėjė fare leqe.
Komuna mė e pasur
me kėtė resurs duhet ta marrė emblemė tė vitalitetit, sepse dosa
bėn shumė derrkucė.
Politikanėt
biznesmenė do tė pasuroheshin shpejt, duke hapur pėr eksport
ferma tė derrkucėve dardanė .
Kėshtu, dardha
dhe derri do tė bėheshin shenja tė qarta tė identitetit
dardan.
KARNAVALI
Edhe sivjet karnavalet tronditėn botėn me maska tė shtazėve.
Ishte njė orgji me nostalgji pėr prejardhjen njerėzore. Vetėm nė
Australi ndodhi njė pėrjashtim. Njerėzit i hoqėn edhe rrobat e
trupit dhe cipridan cullak protestuan kundėr luftės . Nė kėtė
sfidim sė pari dolėn burrat, pastaj u pėrzien edhe gratė.
Ishte ky karnavali i parė pa maska.
A do tė ndodhė kjo edhe te ne, qė njė ditė tė protestohet
cullak kundėr politikanėve?!
SIDA
Sida nuk ėshtė si sfida. Ėshtė epidemi e epokės. Korr si murtaja
dikur. Mos tė hyftė virusi HIV se nuk ka bar. Ai sulmon qelizat
e sistemit imun. Thonė se ai hyn nėpėr vrima tė trupit dhe ka
prejardhje nga majmuni. Pra, tė gjithė tė kėqijat nga majmuni.
Ta
ndėrrojmė prejardhjen!
|